ಕುಂದಗೋಳದ ಶಂಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಶಂಬುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಗುಡಿ

PC: Manjunath Doddamani Gajendragad
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಶಂಬುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಗುಡಿ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಕದಂಬರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ ಚಾಲುಕ್ಯರು ನವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಗುಡಿ, ದತ್ತಾತ್ರೇಯಗುಡಿ, ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಗುಡಿ ಹಾಗೂ ಮಲ್ಲಕಾರ್ಜುನ ಗುಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಿವೆ.

ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆಗಳೇನು?

PC: Manjunath Doddamani Gajendragad
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 3 ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನ ಬದಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿಂಹದ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಶಿವಲಿಂಗವು ದಟ್ಟವಾದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ . ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳು ಗಾಢ ಬೂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಶಿವಲಿಂಗವಿರುವುದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ.

ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ

PC: Manjunath Doddamani Gajendragad
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಿವ ಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಂಕಾಪುರ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ 60 ಕಂಬಗಳ ದೇವಾಲಯದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಚಾಳುಕ್ಯಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲ ಗುಡಿಯ ಸಭಾಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ. ಸಭಾಮಂಟಪದ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಹೊರಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಮುಖಗಳಿವೆ.

ಕಂಬಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದವು

PC: Manjunath Doddamani Gajendragad

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಾಂಗದವರು ದೇವಾಲಯದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ಕಂಬಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಿಂಚು ಬಡಿದು ಈ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ ಎಂದು ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಅಂತಹ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ನೀವು ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಆ ದಿನಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡದಿಂದ KSRTC ಬಸ್ಸುಗಳು ಕುಂದಗೋಳಕ್ಕೆ ಇವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ . ಕುಂದಗೋಳ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಸೌನ್ಶಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು ಕುಂದಗೋಳಗೆ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಸುವನೂರ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಸೌನ್ಶಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಕುಂದಗೋಳ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ , ಕಲಾಸ್ ಹಾಲ್ಟ್ ರೈಲ್ವೇ ವೇ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗಳಿಂದಲೂ ಕುಂದಗೋಳಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.

ಎಲ್ಲಿದೆ ಕುಂದಗೋಳ

PC : Manjunath Doddamani Gajendragad
ಕುಂದಗೋಳ ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಗೋಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕುಂದಗೋಳ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದು ಬೆಳಗಾವಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದ ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 38 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕುಂದಗೋಳದಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 420 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವ

PC: Manjunath Doddamani Gajendragad
ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಂಭು ಕುಂದಗೋಲ್ಕರ್ 1886 ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸವಾಯಿಗಂಧರ್ವರ ಸಂಗೀತದಿಂದಾಗಿ ಕುಂದಗೋಳ ಪಟ್ಟಣ ಸಂಗೀತದ ನೆಲೆವೀಡಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಗಂಗೂ ಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ಹಾಗೂ ಭೀಮ್‌ಸೇನ್‌ ಜೋಶಿ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲೇ.