ಈ ರೀತಿಯ ಹನುಮನ ಮೂರ್ತಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ…ಭಜರಂಗಬಲಿ-ಶ್ರೀರಾಮ ಮೊದಲ ಸಲ ಭೇಟಿಯಾದ ಸ್ಥಳವಿದು!

ರಾಮಾಯಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹುದೇ ಒಂದು ಸ್ಥಳ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಮಾಯಣದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ಕಾಂಡದ ಆರಂಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೌದು, ಶ್ರೀರಾಮನು ತನ್ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಭಕ್ತ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಸ್ಥಳವಿದು. ಇದು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹನುಮನಹಳ್ಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹನುಮಂತನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳವು ಹಂಪಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರೋಧಾರಕ ಹನುಮಾನ್ ದೇವಾಲಯವಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಣದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹನುಮಂತನ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದು. ಆದರೆ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಭೇಟಿ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ನೀವು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದೇ, ಪ್ರತಿಮೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ...ಭೇಟಿಯಾದ ಸ್ಥಳಶ್ರೀರಾಮನು 14 ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಸಂಗಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ, ಹಂಪಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ನದಿಯು ಬಿಲ್ಲಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹನುಮನಹಳ್ಳಿಯಿದೆ. ಸುಗ್ರೀವನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಹನುಮಂತನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಯವಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಮನು ತಾನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜ ದಶರಥನ ಮಗ ಶ್ರೀರಾಮ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಹನುಮಂತನು ತನ್ನ ನೈಜ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು.ಯಂತ್ರೋಧಾರಕ ಹನುಮಾನ್ ದೇವಾಲಯಯಂತ್ರೋಧಾರಕ ಹನುಮಾನ್ ದೇವಾಲಯ (YANTHRODHARAKA ANJANEYA PRANA DEVARU) ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೋದಂಡ ರಾಮ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂದೆ ಚಕ್ರ ತೀರ್ಥ ಬಳಿ ಮಲ್ಯವಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹನುಮಂತನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ 1460 ಮತ್ತು 1539 ರ ನಡುವೆ ಮಧ್ವ ಸಂತ ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಜರು ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಜಯನಗರದ ಅಂದಿನ ರಾಜ ತಮ್ಮರಾಯರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವ್ಯಾಸರಾಜರು ವಿಜಯನಗರದ ಅಂದಿನ ರಾಜಗುರು ಆಗಿದ್ದು, ಅವರು ಸುಮಾರು 732 ಹನುಮನ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಯಂತ್ರೋಧಾರಕ ಹನುಮಾನ್ ದೇವಾಲಯ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು.ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಹನುಮಂತನು ಧ್ಯಾನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಯಂತ್ರವಿದೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಮೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ನೀವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಅದು ವಾನರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಹನುಮನ ಮೂರ್ತಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದಿರವೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಮ-ಹನುಮಂತನ ಭೇಟಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.ಪ್ರತಿಮೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಒಮ್ಮೆ ವ್ಯಾಸರಾಜರು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದಿನ, ಅವರು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ, ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಧ್ಯಾನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಾನರವನ್ನು ನೋಡಿದರು. ತಕ್ಷಣವೇ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅದೇ ರೀತಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೆತ್ತಿದರು. ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ, ವಾನರ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಓಡಿಹೋಯಿತು. ವ್ಯಾಸರಾಜರು 12 ಬಾರಿ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿದರೂ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ವಾನರ ಓಡಿಹೋಯಿತು. ಆ ನಂತರ, ಚಿತ್ರ ಬರೆಯುವುದರ ಜೊತೆ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕೆತ್ತಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ರವು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಗ್ರಹವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಲು 570 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಬೇಕು. ಯಂತ್ರೋಧಾರಕ ಹನುಮಾನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನೋಡಲು ನೀವು ಮೊದಲು ಹಂಪಿಯನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು. ಹಂಪಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಇದು ಸುಮಾರು 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಸುಮಾರು 360 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಂದ ನೇರ ವಿಮಾನಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಬಳ್ಳಾರಿಯಿಂದ ಹಂಪಿಗೆ ಬಸ್ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ.ನೀವು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬರಲು ಬಯಸಿದರೆ ಹಂಪಿಯಿಂದ ಕೇವಲ 13 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸಪೇಟೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಗೆ ನೇರ ರೈಲುಗಳಿವೆ. ಹಂಪಿಗೆ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರಲು ಹೊಸಪೇಟೆಗೆ ಬಸ್ ಹತ್ತಬೇಕು.