ಒಂದೇ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ!

ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಗಢದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೀವು ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಬಹುದಾದ, ಮೋಡಿಮಾಡುವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಹ್ಮದ್ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಗಢ ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸಈ ಗುಹಾ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಘನ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಯಾತ್ರಿಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಸರ್ವಶಕ್ತನ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಚಾರಣಿಗರು ಮತ್ತು ಸಾಹಸಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಣಿವೆ, ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಅಬ್ಬಾ ಅನ್ನುವಂತಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗುಹೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಸಾಹಸ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ತಲುಪಲು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಸುದೀರ್ಘ ಚಾರಣ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಶ್ರೀ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ಗುಹಾ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳೆಂದರೆ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿ. ನೀವು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಗುಹೆಯ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚದೆ ಇರಲಾರಿರಿ. ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ನೀವಿಲ್ಲಿ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ದೇವಾಲಯದ ಗುಹೆಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಒಂದು ಮೇರುಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು.ಒಂದೇ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ದೇವಾಲಯದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೊಳವಿದ್ದು ಇದು ಗುಹೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಕೊಳದೊಳಗಿನ ನೀರು ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಭಕ್ತರು ದೂರದೂರುಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೇವಾಲಯ ಒಂದೇ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಬಹುಶಃ ನಂಬಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಇದು ನಿಜ. ಭಾರತದ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಅಂತಹ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇವಾಲಯವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.ದೇವಾಲಯದ ವಿಳಾಸ, ಸಮಯಶ್ರೀ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ಗುಹಾ ದೇವಾಲಯವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಗಢದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ 6:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9:00 ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.ಸಮೀಪವಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು middot; ಅಹಮದ್ ನಗರ ಕೋಟೆ15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ನಿಜಾಮ್ ಷಾ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಕೋಟೆಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಆಕಾರವು ಅಹ್ಮದ್ ನಗರದ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. middot; ಸಲಾಬತ್ ಖಾನ್ ಸಮಾಧಿಅಹ್ಮದ್ ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಲಾಬತ್ ಖಾನ್ ಸಮಾಧಿಯು ಮೊಘಲ್ ಯುಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧ ಮತ್ತು ಕುಲೀನರ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. middot; ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಬಳಸುವ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿ ತುಣುಕುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಿಲಿಟರಿ ಇತಿಹಾಸದ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. middot; ಶನಿ ಶಿಂಗ್ನಾಪುರಅಹಮದ್ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಶನಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. middot; ಆನಂದ್ ಧಾಮ್ಆನಂದ್ ಧಾಮ್ ಬ್ರಹ್ಮಕುಮಾರಿಗಳ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಶ್ರೀ ದಾದಾ ಲೇಖರಾಜ್ ಅವರ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹರಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರವು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಪಯಣವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ವಿವಿಧ ಕಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. middot; ಪರ್ನೇರಾ ಹಿಲ್ಅಹ್ಮದ್ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸುಂದರವಾದ ಬೆಟ್ಟವು ಕೆಳಗಿನ ಕಣಿವೆಯ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಚಿಕ್ಕ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. middot; ಮೆಹರಾಬಾದ್ಮೆಹರ್ ಬಾಬಾಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ, ಮೆಹರಾಬಾದ್ ಅಹ್ಮದ್ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಮೆಹರ್ ಬಾಬಾ ಅವರ ಸುಂದರವಾದ ಸಮಾಧಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯಶ್ರೀ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ಗುಹಾ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯವೆಂದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ವರೆಗೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ : ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಮುಂಬೈ.ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ : ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಕಾಸರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಗಢವನ್ನು ತಲುಪಲು ಬಸ್ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನವನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು.ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ : ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಗಢವು ಮುಂಬೈನಿಂದ ಸುಮಾರು 200 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.