'ಕಾಳಹಸ್ತಿ' ಎನ್ನುವ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ

ಕಾಳಹಸ್ತಿ ಎಂಬುದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪವಿತ್ರ ಪಟ್ಟಣವಾದ ತಿರುಪತಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿ ಎಂಬ ಪುರಸಭೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ವರ್ಣಮುಖಿ ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.ಶ್ರೀ ಕಾಳಹಸ್ತಿಯು ಮೂರು ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಈ ಮೂರು ಪದಗಳೆಂದರೆ ಶ್ರೀ, ಕಾಳ, ಮತ್ತು ಹಸ್ತಿ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಎಂದರೆ ಜೇಡ, ಕಾಳ ಎಂದರೆ ಸರ್ಪವೆಂದೂ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಆನೆಯೆಂದೂ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬಂತೆ, ಈ ಮೂರು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಶ್ರೀ ಕಾಳ ಹಸ್ತಿಯು ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿವ ದೇವರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ. ಇದು ಇದು ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಪೂಜ್ಯನೀಯ ದೇವಾಲಯವೆನಿಸಿರುವ ಶ್ರೀಕಾಳ ಹಸ್ತಿ ದೇವಾಲಯವು ಪರ್ವತದ ತಪ್ಪಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಣಮುಖಿ ನದಿಯ ದಡ ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೈಲಾಸಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಶಿ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕಾಳ ಹಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಂತಕಥೆಗಳುಈ ಸ್ಥಳವು ವಾಯುಸ್ಥಲ ಅಥವಾ ಗಾಳಿಯ ಅಂಶದ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶಿವ ದೇವನು ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ವಾಯುವಿನ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜೇಡ, ನಾಗರಹಾವು ಮತ್ತು ಆನೆಯ ತನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದನು. ಈ ಮೂರೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತನಾದ ಶಿವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಶಾಪದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತ ಗೊಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಯಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ, ಶಿವ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಪುರಾಣವೆಂಬ ಈ ಮೂರು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕಾಳ ಹಸ್ತಿ ನಗರದ ಉಲ್ಲೇಖವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಅರ್ಜುನ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಳ ಹಸ್ತೀಶ್ವರನನ್ನು (ಶಿವ ದೇವರು) ಪೂಜಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದನೆಂದೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿಯ ಮೊದಲ ಕಾವ್ಯದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು 3 ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಗಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ನಕ್ಕೀರರ್ ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣಿ ಕೈಲಾಸಂ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದ ಮಹಾನ್ ಕವಿ ನಕ್ಕೀರರ್. ಧೂರ್ಜಟಿಯು ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ತೆಲುಗು ಕವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕಾಳಹಸ್ತೀಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ನೂರು ಚರಣಗಳನ್ನು ಬರೆದನು.ಭಕ್ತ ಕಣ್ಣಪ್ಪಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರರು ಕೂಡಾ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟು ಶ್ರೀ ಆದಿಶಂಕರರು ಕೂಡ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಭಕ್ತ ಕಣ್ಣಪ್ಪನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಶಿವಾನಂದಲಹರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಳಹಸ್ತಿಯು ಭಗವಂತನಿಗೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಶಿವನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಭಕ್ತ ಕಣ್ಣಪ್ಪನಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ! ಅವರ ಭಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯು ಶಿವನ ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.ವಿಭಿನ್ನ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದೇವಾಲಯಗಳುಶ್ರೀಕಾಳ ಹಸ್ತಿಯು ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತೀವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವ ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣು ದೇವರುಗಳ ನಾನಾ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಳಹಸ್ತಿಯು ಹಲವಾರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು ಹೀಗೆ ಆಯಾ ಕಾಲದ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ರಾಜನ ಅಭಿರುಚಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಊರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಾಲಯವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಚೋಳ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲವ ರಾಜವಂಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಜರು ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲರೂ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವಿವಿಧ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದಂತಹ ಛಾಪನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಅರಮನೆಗಳ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ರಾಜ ಅಚ್ಯುತರಾಯನಿಗೆ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮೊದಲು ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿಯ ನೂರು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಂದು ಕಥೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.ಕಾಳಹಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು ಕಾಳಹಸ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಂದು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗನಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಭಾರದ್ವಾಜ ತೀರ್ಥಂ , ಕಾಳ ಹಸ್ತಿ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯ ಇವುಗಳು ಕಾಳಹಸ್ತಿಯ ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ದ ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ.ಕಾಳಹಸ್ತಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಾಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯಈ ಸ್ಥಳವು ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರ ಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ, ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಳಹಸ್ತಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಕಾಳ ಹಸ್ತಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಲುಪುವುದುಕಾಳಹಸ್ತಿಯು ಯೋಗ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು. ಭವ್ಯವಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದೈವಿಕತೆಯ ಗಾಳಿಯು ಕಾಳಹಸ್ತಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಾಂತಿಯ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದೆ.