Click it and Unblock the Notifications
Panch Kailash Yatra: ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಕೈಲಾಸ ಯಾತ್ರೆಗಳಿವೆ. ಶಿವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಈ ಯಾತ್ರೆಗಳು ಬಹಳ ವಿಶೇಷ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಪಂಚ ಅಥವಾ ಐದು ಕೈಲಾಸ ಯಾತ್ರೆಗಳೆಂದರೆ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತ, ಆದಿ ಕೈಲಾಸ, ಮಣಿಮಹೇಶ್, ಶ್ರೀಖಂಡ್ ಮಹಾದೇವ್ ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರ ಕೈಲಾಸ. ಇದು ಶಿವನ ಮಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪಂಚ ಕೈಲಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ...
ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತ
ಶಿವನ ವಾಸಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವು ಟಿಬೆಟ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 6638 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಕೈಲಾಸವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನು ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಶಿವಪುರಾಣ, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ, ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸ ಖಂಡ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಾಯವಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನ ನಗರವಿದೆ ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಮೃತ್ಯು ಲೋಕವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮಾನಸಸರೋವರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಾಸ್ಥಳವು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ಎತ್ತರವು 6600 ಮೀಟರ್ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾದ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ಗಿಂತ ಸುಮಾರು 2200 ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ ಅಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ತಳ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆ ಕೂಡ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವವರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈಲಾಸ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ವರೆಗೆ ಲಿಪುಲೇಖ್ ಪಾಸ್ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ) ಮತ್ತು ನಾಥು ಲಾ ಪಾಸ್ (ಸಿಕ್ಕಿಂ) ಎಂದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದಿ ಕೈಲಾಸ
ಛೋಟಾ ಕೈಲಾಸ ಮತ್ತು ಶಿವ ಕೈಲಾಸ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆದಿ ಕೈಲಾಸ ಭಾರತದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ, ಇಂಡೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಗಡಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಿ ಕೈಲಾಸವನ್ನು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 5,945 ಮೀಟರ್. ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಮದುವೆಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅವರು ಆದಿ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಇದು ಶಿವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರದಂತೆಯೇ, ಆದಿ ಕೈಲಾಸದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರೋವರವಿದೆ. ಸರೋವರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಸಹ ಆದಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಜೌಲಿಂಗ್ಕಾಂಗ್, ಪಿಥೋರಗಢ್ನಲ್ಲಿರುವ ಆದಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು, ಧಾರ್ಚುಲಾದ SDM ನಿಂದ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಕಿನ್ನರ ಕೈಲಾಸ
ಕಿನ್ನರ ಕೈಲಾಸ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕಿನ್ನೌರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 6050 ಮೀಟರ್. ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಿನ್ನರ ಕೈಲಾಸದ ಬಳಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಒಂದು ಸರೋವರವಿದೆ, ಅದನ್ನು ದೇವಿಯು ಪೂಜೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು. ಇದನ್ನು ಪಾರ್ವತಿ ಸರೋವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪರ್ವತದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಜನರು ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಶಿವ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವೆಂದರೆ ಕಿನ್ನರ ಕೈಲಾಸವು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾವಿರಾರು ಬ್ರಹ್ಮಕಮಲ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕಿನ್ನರ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶಿವಲಿಂಗವು ದಿನಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ತನ್ನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿವಲಿಂಗದ ಎತ್ತರ 40 ಅಡಿ ಮತ್ತು ಅಗಲ 16 ಅಡಿ. ಕಿನ್ನರ್ ಕೈಲಾಸ ತಲುಪಲು, ಕಿನ್ನೌರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಏಳು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪೊವ್ರಿಯಿಂದ ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಬೇಕು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಗ್ಲಿಂಗ್ ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಸಕರ ಚಾರಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಮಣಿಮಹೇಶ್ ಕೈಲಾಸ
ಮಣಿಮಹೇಶ್ ಕೈಲಾಸ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಚಂಬಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 5653 ಮೀಟರ್. ಹಿಮಾಲಯದ ಧೌಲಾಧರ್, ಪಾಂಗಿ ಮತ್ತು ಝನ್ಸ್ಕಾರ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವು ಮಣಿಮಹೇಶ ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮಣಿಮಹೇಶ ಕೈಲಾಸ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮಣಿಮಹೇಶ ಸರೋವರವಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದನು. ಇದು ಶಿವನ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಿಂದ (ಭಾದ್ರಪದ ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿ) ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿಯವರೆಗೆ, ಪವಿತ್ರ ಮಣಿಮಹೇಶ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಮಣಿಮಹೇಶಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯಾಣವು ಲಾಹೌಲ್-ಸ್ಪಿಟಿಯಿಂದ ಕುಗ್ತಿ ಪಾಸ್ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗ್ರಾ ಮತ್ತು ಮಂಡಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಜನರು ಕವರ್ಸಿ ಅಥವಾ ಜಲ್ಸು ಪಾಸ್ ಮೂಲಕ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಚಂಬಾದಿಂದ ಭರ್ಮೌರ್ ಮೂಲಕ.
ಶ್ರೀಖಂಡ ಕೈಲಾಸ
ಶ್ರೀಖಂಡ ಕೈಲಾಸ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಲು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 5227 ಮೀಟರ್. ಶ್ರೀಖಂಡ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಾರ್ಗವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿಮ್ಲಾದಿಂದ ರಾಮ್ಪುರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ರಾಮ್ಪುರ್ನಿಂದ ನಿರ್ಮಂದ್ಗೆ, ನಿರ್ಮಂದ್ನಿಂದ ಬಾಗಿಪುಲ್ಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಪುಲ್ನಿಂದ ಜಾನ್ಗೆ, ಜಾನ್ನಿಂದ ಶ್ರೀಖಂಡ್ ಶಿಖರದವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳ ಕಠಿಣ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
