ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ವಿಕಾಸ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 78 ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ತಯಾರಿ ನಡೆದಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಆಚರಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಷವು ದೇಶವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೌದು, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೈಲ್ವೇ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ.ರೈಲ್ವೆಯದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಆರಂಭದಿಂದ ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ರೈಲು ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ.ಗಮನಾರ್ಹ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ವಿಕಾಸವು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ ಹೌಸಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ 1847 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, 1853 ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಥಾಣೆ ನಡುವೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಯಿತು. ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. 1925 ರಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರೈಲುಗಳ ಪರಿಚಯ, 2002 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ಗೆ ಚಾಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ.ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯ ಕಡೆಗೆ ದೇಶದ ನಿರಂತರ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ ಆಚರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಿಂದ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಚರಿಸೋಣ.ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವ ಯುಗ1847: ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ ಹೌಸಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.1849: ಆಗಸ್ಟ್ 17, 1849 ರಂದು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಕಲ್ಕತ್ತಾದಿಂದ ರಾಜಮಹಲ್ ಗೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೊದಲ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. 1853: ಭಾಂಡಪ್, ಬೋರಿ ಬಂದರ್, ಬೈಕುಲ್ಲಾ, ಸಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಥಾಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವೆಡೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.1854: ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ ರೈಲ್ವೇ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ಬೋರಿಬಂದರ್ (ಬಾಂಬೆ) ಮತ್ತು ಥಾಣೆ ನಡುವೆ 34 ಕಿಮೀ ಓಡುವ ಮೊದಲ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1853 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಹೌರಾದಿಂದ ಪಾಂಡುವವರೆಗಿನ ಎರಡನೇ ಮಾರ್ಗವು ಜುಲೈ 1854 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.1853: ಖಾಸಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪನಿಗಳು 1860 ರವರೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಖಾತರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಕ್ ಲೈನ್ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು.1862: ಬಿಹಾರದ ಮುಂಗಾರ್ ಬಳಿಯ ಜಮಾಲ್ ಪುರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೈಲ್ವೇ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.1853: ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಥಾಣೆ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಮದ್ರಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಟೀಮ್ ಆಪರೇಟೆಡ್ ರೈಲ್ವೇ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.1869-1879: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.1914-1918: ವಿಶ್ವ ಸಮರ I ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.1925: ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 1925 ರಂದು ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಕುರ್ಲಾ ನಡುವೆ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲು ಓಡಿತು, ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.1929: 1929 ರ ವೇಳೆಗೆ, ರೈಲ್ವೇ ಜಾಲವು 66,000 ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 620 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು 90 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಗಳಷ್ಟು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ, ಆದಾಯವು 6 ಕೋಟಿ ಮೀರಿದೆ.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಅವಧಿ1947: ಆಗಸ್ಟ್ 15 ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8, 1947 ರ ನಡುವೆ, ಸರಿಸುಮಾರು 700,000 ನಿರಾಶ್ರಿತರು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು.1947: ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 7,000 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಯನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು.1951: ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು ಆರು ಪ್ರಮುಖ ವಲಯ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು.1960: ಈ ದಶಕವು ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ, ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್ ಗಳು ಮತ್ತು ವೇಗದ ನವೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.1965: ಚೀನಾ-ಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ರೈಲ್ವೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.1969: ಮಾರ್ಚ್ 1, 1969 ರಂದು, ನವ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಹೌರಾಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಒಂಬತ್ತು ಬೋಗಿಗಳ ರಾಜಧಾನಿ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. 1976: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಮೊದಲ ರೈಲು ಸಮಿಹೌತ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಮೃತಸರ ಮತ್ತು ಲಾಹೋರ್ ನಡುವೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.1985: ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇ ತನ್ನ ಆನ್ ಲೈನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ದೆಹಲಿ, ಮದ್ರಾಸ್, ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು.2002: ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಉದ್ಘಾಟನೆ.2002: IRCTC ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಆನ್ ಲೈನ್ ರೈಲು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಟಿಕೆಟಿಂಗ್ ನ ಪ್ರಾರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು.2006: ಮೊದಲ ಗರೀಬ್ ರಥ ರೈಲು ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಯಿತು, ಬಿಹಾರದ ಸಹರ್ಸಾದಿಂದ ಪಂಜಾಬ್ ನ ಅಮೃತಸರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿತು.2009: ಟುರಾಂಟೊ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್18, 2009 ರಂದು ಸೀಲ್ದಾದಿಂದ ನವದೆಹಲಿಗೆ ತಲುಪಿತು.2016: ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ರೈಲು ಗತಿಮಾನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, ಏಪ್ರಿಲ್ 5, 2016 ರಂದು ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಆಗ್ರಾಕ್ಕೆ 160 ಕಿ.ಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.2018: 120,000 ಕಿ.ಮೀ. ಹಳಿಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೈಲು ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು.2019: ದೆಹಲಿಯಿಂದ ವಾರಣಾಸಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 18, 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.2020: ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಗುಜರಾತ್ ನಲ್ಲಿ 352 ಕಿಮೀ ವಿಭಾಗವು 2027 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದು ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಸೂರತ್ ನಿಂದ ಬಿಲಿಮೋರಾವರೆಗಿನ 50 ಕಿಮೀ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಮುಂಬೈಗೆ ಉಳಿದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ತೆರೆಯಲು 2028 ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.2024: ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಹೊಸ ಚೆನಾಬ್ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ರೈಲಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯೋಗ ಜೂನ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.