ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸುಂದರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮಗಳವರೆಗೆ "ಭಾರತದ ಹೃದಯ" ಎನಿಸಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಕೊಡಬಹುದು.
ನೀವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲು ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ; 'ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಏನನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ.

ರಾಲಾಮಂಡಲ್
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಲಾಮಂಡಲ್ ಒಂದು ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾದ ತಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದ್ದು ಇದು ನಗರದ ನಿರಂತರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಜನರು, ವನ್ಯಜೀವಿ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಲು ಸೂಕ್ತ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಂದೋರ್ ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ರಾಲಾಮಂಡಲ್ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಬುತ ಸ್ಥಳಾಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. 3.5 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರವಾದ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ರಾಲಮಂಡಲವು ಚಿರತೆ, ಸಾಂಬಾರ್, ಕೃಷ್ಣಮೃಗ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಪಾಂಡವ್ ಗುಹೆಗಳು
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜಟಿಲವಾದ ಚಮತ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಪಾಂಡೆವ್ ಗುಹೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಚಮತ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಪಾಂಡವ್ ಗುಹೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪಿಪಾರಿಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೋಡಬಹುದಾದ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪಾಂಡವ ಗುಹೆಗಳು ಪಾಂಡವ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಅವರ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿತ್ತೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐದು ಪುರಾತನ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮನಮೋಹಕ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಮೋಜಿನ ಭೇಟಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಧೂಪ್ ಘಡ
ಹಗಲು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಧೂಪ್ ಗಡವು ಸತ್ಪುರ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಟ್ರೆಕ್ಕರ್ ಗಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸ್ಥಳವು ಮನಮೋಹಕ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ರಮಣೀಯ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧೂಪ್ ಘಡ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಿನುಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ನೀವು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲಿಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಕೆಮಾರಾದ ಮೂಲಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಯಸುವಿರಾದಲ್ಲಿ ಧೂಪ್ ಘಡ ನಿಮಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಧುಂಧರ್
ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುವ ಧೌಂಧರ್ ಜಲಪಾತವು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ನರ್ಮದಾ ನದಿಯು ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಪಾತಗಳ ಕೆಳಗೆ ಹಾದು ಹೋಗುವುದರಿಂದ, ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಧುಂಧರ್ ಜಲಪಾತವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಂದೋರ್ ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳವು ತನ್ನಲ್ಲಿಯ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ನೀರಿನಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಧುಂಧರ್ ಜಲಪಾತದ ಅಸಾಧಾರಣ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಜಲಪಾತದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವೀಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಓರ್ಚಾ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಓರ್ಚಾ ನಿಸರ್ಗಧಾಮವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಣಬಯಸುವವರಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ ರಸದೌತಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಓರ್ಚಾ ನಿಸರ್ಗಧಾಮವು ದೃಶ಼್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನಿಮಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿ ನಿವು ವಿವಿಧ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ನಿಸರ್ಗಧಾಮವು ನಗರದ ಸದ್ದುಗದ್ದಲಭರಿತ ಜೀವನದಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬಯಸುವವರಿಗಾಗಿ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓರ್ಚಾ ನೇಚರ್ ರಿಸರ್ವ್ನ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಪರಿಸರವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಐಷಾರಾಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಲು ಉಲ್ಲಾಸಕರ ವಿಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೆನ್ ಘರಿಯಾಲ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
ರಾನ್ಹೇ ಜಲಪಾತಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಕೇನ್ ಘರಿಯಾಲ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೂ ಭೇಟಿ ಕೊಡಬಹುದು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಶಾಂತವಾದ ವಿರಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ. ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳು, ಆಕರ್ಷಕ ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ರಮಣೀಯ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸಿರು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರಳುತ್ತಿರುವ ಕೆನ್ ಘರಿಯಾಲ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ನೀವು ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಸುಂದರ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಸಂಚಿ ಸ್ತುಪಾ
ಶ್ರೀಮಂತ ಗತ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಾಂಚಿಯು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ರೈಸೆನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಗರವು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬಾರದೆನ್ನುವಂತಹುದು. ಇದನ್ನು 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಬಿಸಿಇ ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮೌರ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ಮಹಾನ್ ಆಡಳಿತಗಾರ ಅಶೋಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಾಂಚಿ ಸ್ತುಪವು ಮಠಗಳು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳಿಂದ ಸಾಂಚಿ ಸ್ತೂಪವು ಮಠಗಳು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ (ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಥವಾ ಕಮಾನಿನ ಗೇಟ್ವೇ) ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನೀವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ರಾಜ್ಯ-ಬುಡಕಟ್ಟು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
ಭೋಪಾಲ್ ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡಿ. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಕಾದಂಬರಿ ಕೊಡುಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಈ ನಗರ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ಯಾಲರಿಯು ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿರುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜೀವನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವರ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ-ಬುಡಕಟ್ಟು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಆನಂದದಾಯಕ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪಾತಾಲ್ ಪಾನಿ ಜಲಪಾತಗಳು
ಭಾರತದ ಹೃದಯಭಾಗಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳಪಾನಿ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ವಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತ ವಿರಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ. ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡ್ನ ಆಳವು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ಭೂಗತ ಪ್ರಪಂಚದಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ಕಡಿಮೆ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವು ಸಾಹಸಮಯ ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ; ಇದು ನೋಡಲು ಭವ್ಯವಾದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತವಾದ ಪಿಕ್ನಿಕ್ ಅನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ನೀವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಪಾತಾಳಪಾನಿ ಜಲಪಾತವು ನೀವು ಭೇಟಿ ಕೊಡಲೇಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ!

ಬೀ ಜಲಪಾತಗಳು
ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಬೀ ಜಲಪಾತವು ಪಚ್ಮರ್ಹಿ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. 35 ಮೀ ಎತ್ತರದಿಂದ ಬೀಳುವ ಬೀ ಜಲಪಾತವು ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರು ಬಿಗಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅದ್ಭುತ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಪ್ರಶಾಂತತೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವಂತೆ ಬೀ ಫಾಲ್ಸ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ ರಸದೌತಣವಾಗಿದೆ.


Click it and Unblock the Notifications
















