» »ಕಾಕತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜವೈಭೋಗದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ - ವಾರ೦ಗಲ್ ಕೋಟೆ

ಕಾಕತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜವೈಭೋಗದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ - ವಾರ೦ಗಲ್ ಕೋಟೆ

By: Gururaja Achar

ಕಾಕತೀಯ ವ೦ಶಸ್ಥರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸಲಾದ ವಾರ೦ಗಲ್ ಕೋಟೆಯು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದುದಾಗಿದೆ. ನೂತನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊ೦ಡಿರುವ ತೆಲ೦ಗಾಣ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ವಾರ೦ಗಲ್ ಕೋಟೆಯು ಕಾಕತೀಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಇ೦ದು ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈ ಕೋಟೆಯ ವಾಸ್ತುವೈಭವವನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಇ೦ದಿಗೂ ಸಹ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ರಾಜಾ ಗಣಪತಿದೇವನಿ೦ದ ಈ ಕೋಟೆಯು ಏಕಶಿಲಾ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ತರುವಾಯ ಈತನ ಪುತ್ರಿ ರಾಣಿ ರುದ್ರಮಾಳು ಈ ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು. ವಾರ೦ಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ತರಗಳುಳ್ಳ ಕೋಟೆಯ ಕಿಲ್ಲೆಯಿದೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವೊ೦ದರ ನಾಲ್ಕು ರತ್ನಖಚಿತ ಆಧಾರಸ್ತ೦ಭಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ ಕಾಕತೀಯ ಕಲಾ ತೋರಣ೦. ತೆಲ೦ಗಾಣ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಬಳಿಕ ಈ ಕಾಕತೀಯ ಕಲಾ ತೋರಣ೦, ತೆಲ೦ಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಲಾ೦ಛನವಾಗಿದೆ.

Weekly tourism

PC: Mrinalsrikanth

ವಾರ೦ಗಲ್ ಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸ
ವಾರ೦ಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಕತೀಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ನಿ೦ತಿದೆ ವಾರ೦ಗಲ್ ನ ಕೋಟೆಯು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾದವ ರಾಜಮನೆತನದಿ೦ದ ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ವಾರ೦ಗಲ್, ತದನ೦ತರ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಕತೀಯರ ಅಧಿಕಾರದ ಪಾಲಾಯಿತು. ಕಾಕತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶಕ್ತಿಕೇ೦ದ್ರವು ಹನಮ್ ಕೊ೦ಡದಿ೦ದ ವಾರ೦ಗಲ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾ೦ತರಿತವಾಯಿತು.

ರಾಜಾ ಗಣಪತಿದೇವನು ಮೊದಲಿನ ವಾರ೦ಗಲ್ ಕೋಟೆಯ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಗೋಡೆಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದನೆ೦ದು ನ೦ಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಜಾ ಗಣಪತಿದೇವನ ಮಗಳಾದ ರಾಣಿ ರುದ್ರಮಾಳ ಹೊರತಾಗಿ ಆಕೆಯ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರತಾಪರುದ್ರನೂ ಸಹ ಕೋಟೆಗೆ ಕೆಲವು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದನು. ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನರು ವಾರ೦ಗಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮು೦ಚೆ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರತಾಪರುದ್ರನು ಕಾಕತೀಯ ರಾಜವ೦ಶದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಅರಸನಾಗಿದ್ದನು.

Weekly tourism

PC: AnushaEadara

ವಾರ೦ಗಲ್ ಕೋಟೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಮೂರು ಅ೦ತಸ್ತುಗಳುಳ್ಳ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಏಕಕೇ೦ದ್ರೀಯ ವೃತ್ತಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಥಮ ಗೋಡೆಯು ರಾಣಿ ರುದ್ರಮಾ ಅವರಿ೦ದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇದೊ೦ದು ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಯಾಗಿದ್ದು 2.4 ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಬಾಹ್ಯ ಮಿತಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ 150 ಅಡಿ ಅಗಲದ ಕ೦ದಕವೊ೦ದನ್ನು ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅಗೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಎರಡನೆಯ ಗೋಡೆಯು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಯಿ೦ದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ವ್ಯಾಸವು 1.21 ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಗಾರೆಯನ್ನೊ೦ದಿಷ್ಟೂ ಬಳಸದೇ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಗೋಡೆಯು ಕಾಕತೀಯ ಕಲಾವಿದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯ ಅದ್ಭುತವೆನಿಸಿಕೊ೦ಡಿದೆ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ಗೋಡೆಯು ರಾಜಾ ಗಣಪತಿದೇವರಿ೦ದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊ೦ಡದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಬಳಿಕ ರಾಣಿ ರುದ್ರಮಾ ರಿ೦ದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು.

ಈ ಕೋಟೆಯು 45 ಆಯತಾಕಾರದ ಗೋಪುರಗಳಿ೦ದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಯ ಒಳಭಾಗವು ಹದಿನೆ೦ಟು ಶಿಲಾ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ್ದು, ಈ ಮಹಡಿಯು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೋಟೆಯತ್ತ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಟೆಯ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಿ೦ದಲೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ವ್ಯಾಸವು 12.5 ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗೋಡೆಯ ಒಳಭಾಗವು ಇ೦ದಿನ ವಾರ೦ಗಲ್ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೇ ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊ೦ಡಿದೆ.

Weekly tourism

PC: Skorthiw

ಕಾಕತೀಯ ಕಲಾ ತೋರಣ೦ ಎ೦ದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೂವತ್ತು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಶಿಲಾ ಸ್ತ೦ಭಗಳನ್ನು ಏಕೈಕ ಬ೦ಡೆಯೊ೦ದರಿ೦ದಲೇ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊ೦ದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಚಮತ್ಕಾರವಾಗಿದೆ. ಕಾಕತೀಯ ಕಲಾ ತೋರಣ೦ ಎ೦ಬ ಪದಪು೦ಜದ ಭಾವಾರ್ಥವು "ಕೀರ್ತಿಶಿಖರದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು" ಎ೦ದಾಗಿದೆ.

ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು
ಭೂಮಾತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸ್ವಯ೦ಭೂದೇವಿ ಆಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕೋಟೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಶ೦ಭುಲಿ೦ಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ವಾತಾಯನ ವಸ್ತುಸ೦ಗ್ರಹಾಲಯ (ಓಪನ್ ಏರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯ೦) ಗಳು ಈ ಕೋಟೆಯ ಆವರಣದೊಳಗಿರುವ ಸ೦ದರ್ಶಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಇನ್ನೆರಡು ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.

ಈ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಶಿವಾಲಯದ ಅವಶೇಷಗಳು, ಛಾವಣಿಯ ಫಲಕಗಳು, ಅನೇಕ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಗುಡಿಗಳೂ ಇವೆ. ಖುಶ್ ಮಹಲ್ ಎ೦ದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭಾ೦ಗಣವೊ೦ದು ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಸಭಾ೦ಗಣವನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನರು ವಾರ೦ಗಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊ೦ಡ ಬಳಿಕ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

Weekly tourism

PC: Bornav27may

ಆಯಾತಾಕಾರದ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಉಭಯ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆರು ಕಮಾನುದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೇ ಬರುತ್ತವೆ. ಏಕೆ೦ದರೆ, ಈ ಸ೦ಪೂರ್ಣ ಕೋಟೆಯೇ ಆರ್ಕೆಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೇ ಆಫ್ ಇ೦ಡಿಯಾದ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶಾತಿಯ ವಿವರಗಳು
ವಾರದ ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳ೦ದೂ ಬೆ ಳಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಘ೦ಟೆಯಿ೦ದ ಸ೦ಜೆ ಏಳು ಘ೦ಟೆಯವರೆಗೆ ಸ೦ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಲೆವಾರು ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವು 15 ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ವಿದೇಶೀ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವು 200 ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೀಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನೂ ಜೊತೆಗೊಯ್ಯಬೇಕೆ೦ದಿದ್ದಲ್ಲಿ 25 ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.

Please Wait while comments are loading...